Er zijn drie manieren om Nederlander te worden: van rechtswege, via de optieprocedure en door naturalisatie.
- Van rechtswege (automatisch)
- Via de optieprocedure
- Door naturalisatie
1. Van rechtswege (automatisch)
Door geboorte.
Elk kind van een gehuwde Nederlandse vader of moeder is na zijn geboorte automatisch Nederlander, ook als het buiten Nederland geboren is. Het kind van een ongehuwde Nederlandse moeder is ook na geboorte automatisch Nederlander.
Let op: kinderen die vóór 1 januari 1985 zijn geboren uit een Nederlandse moeder en een buitenlandse vader zijn in de regel geen Nederlander geworden door geboorte.
Door erkenning vóór de geboorte (erkenning van de ongeboren vrucht)
Het kind van een buitenlandse moeder dat vóór de geboorte wordt erkend door een (ongehuwde) Nederlandse man is automatisch Nederlander.
Door adoptie onder bepaalde voorwaarden
Informeer hierover bij de Nederlandse ambassade of het consulaat in het land waar u woont. Klik 
hier voor een overzicht van alle landen die zijn aangesloten bij het Haags Adoptieverdrag. Nederland is sinds 1 oktober 1998 aangesloten bij dit verdrag.
Als u in Nederland woont en u een kind uit het buitenland wilt adopteren, kijk dan op de website van de Stichting Adoptievoorzieningen voor meer informatie.
Door gerechtelijke vaststelling van het vaderschap onder bepaalde voorwaarden
Informeer hierover bij de Nederlandse ambassade of het consulaat in het land waar u woont
2. Via de optieprocedure
Het is mogelijk door het afleggen van een verklaring Nederlander te worden. Deze procedure geldt alleen voor een aantal in Nederland woonachtige groepen. In het buitenland kan alleen worden geopteerd door sommige oud-Nederlanders en vanaf april 2006 door minderjarige buitenlandse kinderen die op of na 1 april 2003 door een Nederlander zijn erkend.
Zie voor meer informatie en de voorwaarden de brochure ' Hoe krijgt u de Nederlandse nationaliteit terug? Optie- en naturalisatieprocedure voor oud-Nederlanders'.
Woont u in Nederland? Kijk dan voor de optievoorwaarden op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
3. Door naturalisatie
Dit is de derde mogelijkheid om als vreemdeling Nederlander te worden. In het buitenland kan door sommige oud-Nederlanders een naturalisatieverzoek worden ingediend. Ook vreemdelingen die minstens drie jaar getrouwd zijn met of geregistreerd partner (*) zijn van een Nederlandse man of vrouw en met deze Nederlander samenwonen op hetzelfde adres kunnen in het buitenland een verzoek indienen. De vreemdeling mag niet wonen in het land waarvan hij de nationaliteit bezit en hij moet voorafgaande aan het naturalisatieverzoek in de meeste gevallen het inburgeringsexamen voor naturalisatie met goed gevolg hebben afgelegd..
Overige voorwaarden kunt u vinden in de brochure ' Hoe kunt u Nederlander worden in het buitenland?' en als u oud-Nederlander bent in de brochure ' Hoe krijgt u de Nederlandse nationaliteit terug? Optie- en naturalisatieprocedure voor oud-Nederlanders'.
Woont u in Nederland? Kijk dan voor de naturalisatievoorwaarden op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) .
(*) Het moet gaan om een in Nederland (bij de burgerlijke stand) geregistreerd partnerschap of om een op of na 1 januari 2005 in het buitenland geregistreerd partnerschap dat op grond van de artikelen 2 t/m 4 van de Wet conflictenrecht geregistreerd partnerschap in Nederland kan worden erkend.
